คันหนังศีรษะเกิดจากอะไร พร้อมวิธีดูแลรักษาอย่างถูกวิธี

Key Takeaways

อาการคันหนังศีรษะ ส่วนใหญ่มักเป็นสัญญาณเตือนของโรคผิวหนัง เช่น รังแค เซ็บเดิร์ม หรือการติดเชื้อรา ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้และเกาอย่างรุนแรงจะส่งผลให้รากผมเสียหาย จนนำไปสู่ปัญหาผมร่วงและผมบางตามมา ดังนั้น หากมีอาการคันเรื้อรังนานเกิน 2 สัปดาห์หรือมีภาวะผมร่วงร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม ก่อนที่รากผมจะฝ่อตัวถาวร

อาการคันหนังศีรษะ เป็นปัญหาที่สร้างความหงุดหงิดใจให้ใครหลาย ๆ คน คนส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าปัญหานี้เกิดจากสภาพอากาศร้อนหรือการเว้นระยะสระผมนานเกินไป แต่ในทางการแพทย์ อาการคันหนังศีรษะมักมาจากโรคผิวหนังบริเวณหนังศีรษะ เช่น รังแค โรคผิวหนังอักเสบ (เซ็บเดิร์ม) การติดเชื้อรา สะเก็ดเงิน เหา หรือแม้กระทั่งภาวะความเครียดทางจิตใจ 

ดังนั้น เพื่อให้คุณเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริง คลินิกปลูกผม Grow & Glow จึงจะพาคุณมาทำความเข้าใจถึงสาเหตุของอาการนี้ พร้อมแนะนำวิธีลดอาการคันที่ได้ผลจริง ใครไม่อยากเผชิญปัญหาผมร่วง ผมบาง หรือรังแค ห้ามพลาด !

คันหัวเกิดจากอะไร ? 5 สาเหตุที่พบบ่อยของอาการคันหนังศีรษะ

สาเหตุของอาการคันหนังศีรษะมีดังนี้

1. รังแคและโรคผิวหนังอักเสบ (เซ็บเดิร์ม)

รังแคเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ของปัญหาคันหนังศีรษะและผมร่วง มีลักษณะเป็นขุยหรือสะเก็ดสีขาวบนหนังศีรษะ ซึ่งเกิดจากการเพิ่มขึ้นของเชื้อรากลุ่มยีสต์จนทำให้เซลล์ผิวหนังชั้นบนสุดหลุดลอกเร็วกว่าปกติ หากเกาบ่อย ๆ หนังศีรษะจะเกิดการอักเสบ และถ้าเริ่มมีผื่นแดงร่วมด้วย ก็อาจเป็นสัญญาณของโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง (เซ็บเดิร์ม) 

2. ผื่นแพ้สัมผัสจากผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ

เป็นปฏิกิริยาของร่างกายที่ไวต่อสารเคมีในสิ่งรอบตัว เช่น แชมพู น้ำยาย้อมผม สเปรย์ หรือน้ำยาดัดผม สารเหล่านี้สามารถทำให้เกิดอาการคันหัว คันหนังศีรษะเป็นหย่อม ๆ แดง ลอก หรือเป็นตุ่มน้ำใสขึ้นมาได้ ซึ่งอาการเหล่านี้สามารถบรรเทาให้หายได้ด้วยการทายาลดการอักเสบและรับประทานยาแก้แพ้

3. เชื้อราบนหนังศีรษะ

เชื้อราบนหนังศีรษะ มีลักษณะคล้ายรังแคแต่รุนแรงกว่า โดยจะสังเกตเห็นผื่นรูปวงแหวนที่มีขอบชัดเจน ร่วมกับมีขุยหนา แสบร้อน หรือมีแผลพุพอง ภาวะนี้มักจะทำให้เกิดอาการคันศีรษะ ผมร่วงเป็นหย่อม ๆ เนื่องจากเชื้อราเข้าไปทำลายโครงสร้างและรากผมโดยตรงจนเส้นผมหักหลุดร่วงได้ง่าย

4. โรคสะเก็ดเงินบนหนังศีรษะ

โรคนี้ทำให้มีอาการคันหนังศีรษะรุนแรง หนังศีรษะลอกหนาเป็นขุยและเป็นสะเก็ดสีขาวค่อนข้างชัดเจน หลายคนมักสับสนกับรังแคหรือเซ็บเดิร์ม แต่สะเก็ดเงินมักจะมีผื่นลามเกินแนวไรผมออกมาบริเวณหน้าผาก และหากหนังศีรษะอักเสบรุนแรงต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็อาจส่งผลให้มีปัญหาผมร่วงร่วมด้วยได้เช่นกัน 

5. เหา

ปรสิตที่คอยดูดกินเลือดและวางไข่บนเส้นผม มักพบในเด็กแต่ก็สามารถติดต่อมาสู่ผู้ใหญ่ได้เช่นกัน ตัวเหาจะกระตุ้นให้เกิดอาการคันรุนแรง ซึ่งการเกาบ่อย ๆ จนหนังศีรษะถลอกและติดเชื้อแบคทีเรียจนเป็นหนอง ก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้รากผมเสียหาย และนำไปสู่ปัญหาผมร่วงเป็นหย่อมตามมา 

สาเหตุอาการคันหนังศีรษะจากสภาวะจิตใจ

นอกจากโรคทางผิวหนังแล้ว สภาพจิตใจก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อระบบผิวหนังรอบรูขุมขน ดังนี้

• อาการคันหนังศีรษะจากความเครียด : ภาวะความเครียดหรือวิตกกังวล จะเข้าไปกระตุ้นให้ระบบประสาทส่วนปลายหลั่งสารสื่อประสาทบางชนิด ส่งผลให้ผิวหนังเกิดความไวต่อสิ่งเร้าและระคายเคืองได้ง่ายขึ้นจนเกิดอาการคัน
• ภาวะซึมเศร้าและกลุ่มอาการจำเพาะ : อาจส่งผลให้เกิดภาวะสัมผัสที่ผิดปกติบนหนังศีรษะ (Scalp Dysesthesia หรือ Burning Scalp Syndrome) ซึ่งผู้ป่วยจะรู้สึกคัน แสบร้อน หรือเจ็บแปลบคล้ายเข็มทิ่มอย่างรุนแรง
• คันหัวแบบไม่มีผื่นชัดเจน : อาการคันที่เกิดจากกระบวนการทางจิตใจมักจะไม่มีผื่นแดง หรือไม่มีขุยสะเก็ดแสดงให้เห็นจากภายนอกอย่างเด่นชัด

ดังนั้น หากมีอาการคันในลักษณะนี้ จำเป็นต้องได้รับการตรวจประเมินจากแพทย์เพื่อแยกโรคทางกายออกก่อน จึงจะเริ่มวางแผนแนวทางดูแลในขั้นตอนต่อไปได้อย่างเหมาะสม

คันหนังศีรษะ ผมร่วงเกี่ยวกันยังไง ?

• รากผมเสียหายจากการเกา : การเกาหนังศีรษะอย่างรุนแรงเพื่อบรรเทาอาการคัน จะทำลายผิวหนังกำพร้าและก่อให้เกิดการบาดเจ็บต่อรูขุมขน ทำให้เส้นผมหลุดร่วงก่อนกำหนด
• กระบวนการอักเสบเรื้อรัง (Micro-inflammation) : โรคผิวหนังที่ทำให้คันจะกระตุ้นให้เกิดการอักเสบรอบรากผม ส่งผลให้สารอาหารไปเลี้ยงเส้นผมลดลง วงจรเส้นผมจึงสั้นและบางลงได้
• ฮอร์โมนและพันธุกรรม : ในกลุ่มผู้ที่มีปัญหาผมร่วงจากพันธุกรรม (AGA) การฝ่อตัวของรากผมมักจะทำให้เกิดการอักเสบระดับโมเลกุลใต้ผิวหนัง ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการคันยิบ ๆ ร่วมด้วย

อาการคันหนังศีรษะที่ควรพบแพทย์

• มีปัญหาเส้นผมร่วมด้วย : เกิดอาการคันศีรษะร่วมกับผมร่วงเป็นหย่อม ๆ หรือเส้นผมเริ่มบางลงอย่างสังเกตได้ชัด
• มีสัญญาณของการติดเชื้อ : มีอาการเจ็บ แสบ หนังศีรษะแดงจัด มีตุ่มหนอง หรือมีไข้ต่ำ ๆ ร่วมด้วย
• กระทบต่อการใช้ชีวิต : อาการคันรุนแรงมากจนรบกวนสมาธิในการเรียน การทำงาน หรือคันจนสะดุ้งตื่นกลางดึก
• ไม่ตอบสนองต่อการดูแลเบื้องต้น : คันต่อเนื่องเป็นเวลานานหลายสัปดาห์ โดยอาการไม่ดีขึ้นแม้จะเปลี่ยนมาใช้แชมพูสูตรอ่อนโยนหรือแชมพูขจัดรังแคแล้วก็ตาม

วิธีป้องกันและดูแลตัวเองเมื่อมีอาการคันหนังศีรษะ 

การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันอย่างถูกต้อง สามารถช่วยลดทั้งอาการคันหนังศีรษะ เส้นผมร่วง และการเกิดรังแคได้ โดยมีแนวทางปฏิบัติดังนี้

• สระผมด้วยน้ำอุณหภูมิปกติ : ไม่ควรสระผมด้วยน้ำเย็นหรือร้อนจนเกินไป เพราะจะทำให้หนังศีรษะเกิดการระคายเคือง แห้ง ขาดความชุ่มชื้น จนเกิดอาการคันหนังศีรษะ และผมร่วงตามมา
• ใช้แชมพูสำหรับเด็ก : สำหรับคนที่มีอาการแพ้และเป็นโรคเกี่ยวกับหนังศีรษะ ควรหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสารเคมีหรือสารสังเคราะห์ผสมอยู่ และเปลี่ยนมาใช้แชมพูที่อ่อนโยนขึ้น เพื่อลดการสะสมของสารเคมี และลดปัญหาผมร่วง รวมถึงอาการคันหนังศีรษะ
• รับประทานอาหารบำรุงผม : เลือกรับประทานอาหารที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุและวิตามินที่ช่วยบำรุงหนังศีรษะและเส้นผมอย่างกรดโฟลิก วิตามินบีรวม วิตามินอี ผักใบเขียว ถั่วและธัญพืชชนิดต่าง ๆ เนื้อสัตว์ ไข่ไก่ และกล้วยหอม
• ใช้แชมพูขจัดรังแค : เลือกแชมพูที่มีส่วนผสมในการขจัดรังแค ไม่ว่าจะเป็น ซิงค์ไพริไธออน ไคล์มบาโซล หรือสมุนไพรอย่างมะคำดีควายและส้มป่อย เป็นต้น

คันหนังศีรษะนาน ๆ ไม่ควรละเลย โดยเฉพาะถ้ามีผมร่วงร่วมด้วย

อาการคันหนังศีรษะเรื้อรังไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะหากเกาบ่อย ๆ จนหนังศีรษะอักเสบ อาจส่งผลเสียต่อบุคลิกภาพ ความมั่นใจ และนำไปสู่ปัญหาเส้นผมบางถาวรได้ การดูแลและรักษาที่ตรงตามสาเหตุจึงเป็นสิ่งสำคัญ

หากคุณกำลังเผชิญปัญหาผมร่วง ผมบาง ที่มีต้นเหตุมาจากอาการคันหนังศีรษะเรื้อรัง Grow & Glow Clinic พร้อมให้คำแนะนำในการแก้ไขปัญหา ทุกเคสได้รับการประเมินสภาพหนังศีรษะและวางแผนการรักษาโดยแพทย์หญิงภัทรา ภิญโญภาวศุทธิ (หมอเบนซ์) แพทย์ผู้ชำนาญการด้านการปลูกผม ที่ได้รับรองวุฒิบัตรจาก ABHRS (American Board of Hair Restoration Surgery) และ ISHRS เพื่อพิจารณาแนวทางที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการดูแลรักษารากผม การปลูกผม FUE  หรือการเลือกโปรแกรมปลูกผม DHI ราคาที่คุ้มค่า 

• โทรศัพท์ : 084 501 9989
• LINE OA : @clinicgrowandglow
• Facebook Page : GROW & GLOW Clinic ปลูกผมถาวร

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการคันหนังศีรษะ (FAQs)