ผมหงอกก่อนวัยเกิดจากอะไร เช็กสาเหตุและวิธีปรับพฤติกรรม

Key Takeaways

ปัญหาผมหงอกก่อนวัย มีปัจจัยหลักมาจากพันธุกรรม การขาดสารอาหารจำเป็น เช่น วิตามินบี 12 หรือธาตุเหล็ก รวมถึงความผิดปกติของโรคไทรอยด์และระบบภูมิคุ้มกัน นอกจากนี้ พฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างการมีความเครียดสะสมและการสูบบุหรี่ ก็เป็นตัวเร่งให้เซลล์สร้างเม็ดสีที่รากผมเสื่อมสภาพเร็วขึ้น ทั้งนี้ การปรับโภชนาการ หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น และการเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กร่างกาย จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยชะลอการเกิดผมขาวและฟื้นฟูเส้นผมให้กลับมาแข็งแรงได้อย่างเหมาะสม

ปัจจุบัน คนรุ่นใหม่หรือวัยทำงานอายุน้อยเผชิญปัญหาผมหงอกก่อนวัยกันมากขึ้น ซึ่งในทางการแพทย์ระบุว่า การที่เส้นผมเปลี่ยนสีไวกว่าปกติอาจเป็นสัญญาณเตือนถึงความเปลี่ยนแปลงหรือภาวะบางอย่างภายในร่างกาย วันนี้ Grow & Glow Clinic จะพาไปเจาะลึกสาเหตุที่แท้จริง เพื่อให้คุณได้เช็กความพร้อมและเตรียมรับมือดูแลเส้นผมได้อย่างถูกวิธี

ผมหงอกคืออะไร เกิดจากอะไร ?

ผมหงอก คือ เส้นผมที่เปลี่ยนเป็นสีเทาหรือขาว จากกระบวนการสะสมของสารไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ที่รูขุมขน ร่วมกับการที่เซลล์สร้างเม็ดสี (Melanocyte) บริเวณรากผมทำงานลดลงหรือหยุดทำงานตามอายุที่มากขึ้น 

อย่างไรก็ดี หากภาวะนี้เกิดขึ้นในกลุ่มคนอายุน้อย หรือที่เรียกว่า “ผมหงอกก่อนวัย” ก็อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงความเปลี่ยนแปลงหรือความผิดปกติบางอย่างภายในร่างกายได้เช่นกัน 

ผมหงอกตอนอายุเท่าไร ถึงจะเรียกว่าผมหงอกก่อนวัย ?

โดยทั่วไป เส้นผมจะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีขาวตามธรรมชาติโดยมีเกณฑ์ด้านเชื้อชาติและกรรมพันธุ์เป็นตัวกำหนด ดังนี้

• ชาวตะวันตก : เริ่มมีผมขาวช่วงอายุประมาณ 35 ปี
• ชาวเอเชีย : เริ่มมีผมขาวช่วงอายุประมาณ 30-40 ปี
• ชาวแอฟริกัน : เริ่มมีผมขาวช้าที่สุดในช่วงอายุ 40 ปีขึ้นไป

ในทางการแพทย์ระบุว่า หากเริ่มพบผมขาวก่อนอายุ 20 ปีในชาวตะวันตก หรือก่อนอายุ 25-30 ปีในคนเอเชีย จะถือว่าอยู่ในเกณฑ์ภาวะผมหงอกก่อนวัย ซึ่งเป็นสัญญาณที่ควรเริ่มสังเกตปัจจัยกระตุ้นอื่น ๆ ร่วมด้วย

ผมหงอกก่อนวัย เกิดจากสาเหตุใดบ้าง ?

การที่เส้นผมเปลี่ยนสีไวกว่าปกติไม่ได้มาจากเรื่องของอายุเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ดังนี้

1. พันธุกรรมและยีน

พันธุกรรม คือตัวแปรหลักที่กำหนดให้เส้นผมเปลี่ยนสีไวกว่าปกติ หากบุคคลในครอบครัวมีประวัติผมขาวไว ยีนนี้จะส่งต่อมาถึงลูกหลานโดยตรง ทำให้มีโอกาสเกิดปัญหาได้มากกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้ โรคทางพันธุกรรมบางชนิด เช่น โรคท้าวแสนปม ก็ส่งผลกระทบต่อกระบวนการสร้างเม็ดสีผมด้วยเช่นกัน

2. ภาวะขาดวิตามินและแร่ธาตุ

การขาดสารอาหารสำคัญ เช่น วิตามินบี 12 โฟเลต ธาตุเหล็ก ทองแดง วิตามินดี และภาวะโปรตีนต่ำ จะทำให้รากผมอ่อนแอและไม่มีสารอาหารไปเลี้ยงเซลล์สร้างเม็ดสี มักพบในกลุ่มผู้ที่รับประทานมังสวิรัติเป็นเวลานาน หรือผู้ที่มีภาวะโลหิตจางซึ่งร่างกายดูดซึมสารอาหารได้น้อย 

3. โรคต่อมไทรอยด์

ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ เช่น ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ หรือไทรอยด์ทำงานต่ำ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบเผาผลาญและการเจริญเติบโตของเซลล์รากผม ทำให้วงจรการงอกของเส้นผมผิดปกติ เส้นผมจึงเปราะหักง่าย ผมร่วง ผมบาง และมีผมขาวไวขึ้น

4. โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง

เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดพลาดและเข้าไปทำลายเซลล์หรือเนื้อเยื่อของตัวเอง ส่งผลให้เซลล์สร้างเม็ดสีถูกทำลายโดยตรง จนอาจทำให้เส้นผมกลายเป็นสีขาวกระจายตัวเป็นหย่อม ๆ

5. การสูบบุหรี่และปัจจัยสิ่งแวดล้อม

สารพิษจากบุหรี่ มลภาวะ แสงแดด และรังสี UV จะเข้าไปเพิ่มอนุมูลอิสระจนเกิดภาวะเครียดจากออกซิเดชัน (Oxidative Stress) ที่ทำลายเซลล์สร้างเม็ดสีในรูรากผม อีกทั้งยังทำให้หลอดเลือดหดตัวจนเลือดไปเลี้ยงเส้นผมได้น้อยลง เส้นผมจึงอ่อนแอ เปราะขาดง่าย และขาวเร็วกว่าปกติ

6. ความเครียดเรื้อรัง

ความเครียดสะสมจะกระตุ้นระบบประสาทให้หลั่งสารสื่อประสาทออกมาเร่งทำลายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดสี (Melanocyte Stem Cells) บริเวณรากผม ทำให้อัตราการเกิดผมขาวเพิ่มขึ้นและวงจรเส้นผมสั้นลงจนหลุดร่วงไว ซึ่งหากจัดการความเครียดลงได้ วงจรผมจะค่อย ๆ กลับคืนสู่ภาวะปกติ

วิธีแก้ผมหงอกก่อนวัยในผู้หญิง ต้องทำยังไง ?

หากคุณผู้หญิงเริ่มมีผมขาวไวกว่าปกติ ควรเข้ารับการตรวจเลือดตามคำแนะนำของแพทย์ผิวหนัง เพื่อเช็กระดับสารสำคัญและค้นหาสาเหตุที่แท้จริง ดังนี้

• ตรวจระดับวิตามินบี 12 และโฟเลตในเลือด : เพื่อดูความพร้อมในการสร้างเซลล์เม็ดสีผม
• ตรวจระดับธาตุเหล็ก (Ferritin) : เพื่อเช็กภาวะโลหิตจางที่อาจส่งผลให้รากผมขาดสารอาหาร
• ตรวจระดับวิตามินดี : วิตามินสำคัญที่มีส่วนช่วยในการเจริญเติบโตของรูขุมขน
• ตรวจการทำงานของฮอร์โมนไทรอยด์ (Thyroid Panel) : เพื่อควบคุมไม่ให้ระบบเผาผลาญทำงานผิดปกติจนทำร้ายรากผม

ผมหงอกก่อนวัยแบบไหนที่ควรพบแพทย์ ?

หากคุณมีปัญหาผมขาวไวกว่าปกติ ควบคู่กับอาการทางร่างกายเหล่านี้ ควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาที่เหมาะสม เช่น

• รู้สึกเหนื่อยง่าย อ่อนเพลียเรื้อรัง หรือน้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ผิวพรรณดูซีดเซียว หรือเริ่มมีจุดด่างสีขาวผิดปกติขึ้นตามผิวหนัง
• มีปัญหาผมร่วงรุนแรง เส้นผมเปราะขาดง่าย หรือผมบางลงร่วมด้วย
• ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและรับประทานอาหารบำรุงแล้ว แต่ผมขาวก็ยังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

แนวทางการชะลอผมหงอกก่อนวัย

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน สามารถช่วยชะลอความเสียหายไม่ให้รากผมเสื่อมสภาพก่อนวัยได้ ดังนี้

เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์

เน้นรับประทานอาหารที่อุดมด้วยวิตามินบี ธาตุเหล็ก ทองแดง และโอเมก้า 3 เช่น ปลาทะเล ตับ นมไขมันต่ำ ผักใบเขียว ถั่ว และธัญพืชเต็มเมล็ด เพื่อเพิ่มสารอาหารไปเลี้ยงเซลล์รากผม

หลีกเลี่ยงปัจจัยทำลายเส้นผม

งดสูบบุหรี่เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงหนังศีรษะ หลีกเลี่ยงการตากแดดจัดโดยไม่ป้องกันเพื่อลดความเสียหายจากรังสี UV และลดการใช้สารเคมีรุนแรงจากการฟอกหรือทำสีผมบ่อยเกินไป ซึ่งเป็นตัวเร่งให้รากผมอ่อนแอ

จัดการความเครียดอย่างถูกวิธี

หากิจกรรมผ่อนคลายความเครียด เช่น การออกกำลังกาย นั่งสมาธิ และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอวันละ 7-8 ชั่วโมง เพื่อควบคุมไม่ให้ระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic) หลั่งสารสื่อประสาทออกมาทำลายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดสีผม

พบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

หากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและดูแลโภชนาการแล้ว แต่ยังพบผมขาวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กระดับวิตามิน แร่ธาตุ และการทำงานของฮอร์โมน เพื่อวางแผนการรักษาที่ตรงกับสาเหตุของร่างกายต่อไป

ปรึกษาปัญหาผมหงอกก่อนวัย หรือรักษาภาวะผมร่วง ผมบาง ที่ Grow & Glow Clinic

หากมีปัญหาเส้นผมและหนังศีรษะ ไม่ว่าจะเป็นผมหงอกก่อนวัย หรือผมร่วง ผมบาง สามารถเข้ามาปรึกษาได้ที่ Grow & Glow Clinic คลินิกให้บริการปลูกผมในกรุงเทพฯ โดยทุกเคสจะได้รับการดูแลจากแพทย์หญิงภัทรา ภิญโญภาวศุทธิ (หมอเบนซ์) แพทย์ผู้ชำนาญการด้านการปลูกผม ที่ได้การรับรองวุฒิบัตรจาก ABHRS (American Board of Hair Restoration Surgery) และ ISHRS เพื่อวิเคราะห์หาสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงเฉพาะบุคคล ทั้งในด้านโภชนาการ ความสมดุลของฮอร์โมน รวมถึงการรักษาภาวะผมร่วง ผมบาง ควบคู่กัน

ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่

• โทรศัพท์ : 084 501 9989
• LINE OA : @clinicgrowandglow
• Facebook Page : GROW & GLOW Clinic ปลูกผมถาวร

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปัญหาผมหงอกก่อนวัย (FAQs)